Beoordeling door de Nationale Ombudsman van de procedure die door de belastingdienst wordt gevolgd, gepubliceerd op 22-08-2011.
Het zal je maar gebeuren. Na lang wachten ontvangen je de belastingaanslag met daarop de verwachte teruggave en dan blijkt dat de aanslag een bankrekeningnummer vermeldt dat niet van jou is. Mogelijk is het een verkeerd nummer omdat een tikfout is gemaakt bij het invullen van dit nummer in de aangifte. Of het rekeningnummer is van een persoon of werkgever waarmee je inmiddels niet meer het allerbeste contact hebt. Wat zijn dan de regels?
De belastingdienst maakt de belastingteruggave over op de rekening die bij hen bekend is. Hiervoor kijken ze naar het rekeningnummer wat ze in voorgaande jaren hebben gebruikt. Is dit rekeningnummer gewijzigd dan dien je dit zelf aan de belastingdienst mede te delen. Je kunt dit vermelden in de aangifte zelf maar om te voorkomen dat de belastingdienst hier overheen kijkt, hetgeen helaas wel eens gebeurt, is het aan te raden een apart verzoek hiertoe bij de belastingdienst in te dienen. Heb je niet eerder aangifte gedaan zorg dan dat je het rekeningnummer goed controleert voordat je de aangifte indient. Als het rekeningnummer is gewijzigd informeert de belastingdienst je daarover in een aparte brief.
Wat nu als je bent vergeten om de wijziging door te geven of een tikfout hebt gemaakt?
De belastingdienst maakt dan gewoon de teruggave over op de verkeerde bankrekening. De belastingdienst heeft hiermee bevrijdend betaald. Zij hebben in principe aan hun verplichting voldaan. Zij zullen dan niet alsnog de teruggave aan jou direct overmaken. Dit wordt wellicht anders indien ze zelf een heel verkeerd rekeningnummer hebben gebruikt, maar dat komt naar mijn mening zelden tot nooit voor.
Controleert de bank dan niet of de naam van de ontvanger overeenkomt met de naam op de betalingsopdracht van de belastingdienst?
Vroeger toen de overmakingen nog per check of accept giro gebeurden werd nog wel gecontroleerd of de naam van de ontvanger overeenkwam. Het kon dan ook wel even duren voordat de betaling was verricht. Deze tijd is inmiddels achter ons. Tegenwoordig willen we dat betalingen heel snel worden gedaan, bij voorkeur in real time. Hoe sneller hoe beter. Internetbankieren geeft ons die mogelijkheid. De snelheid gaat wel ten koste van de controle. Banken krijgen miljoenen opdrachten per dag en kunnen dus niet meer diepgaand elke overboeking controleren. Als het overboekingen betreft tussen klanten van eenzelfde bank kan de bank deze controle vaak toch nog wel uitvoeren, maar als er sprake is van verschillende banken dan gebeurt dit in principe niet. Dit staat ook in de algemene voorwaarden van een bank en hiertegen kan dus weinig richting de bank zelf worden gedaan.
Maar er is sprake van een zogenaamde onverschuldigde betaling. Kan de belastingdienst het geld dan niet gewoon terugboeken?
Voor de belastingdienst is er geen sprake van een onverschuldigde betaling. Zij hebben bevrijdend betaald aangezien de betaling is gedaan op het bij hen bekende nummer en zij stellen dat het de verantwoording van de belastingplichtige is ervoor te zorgen dat de belastingdienst beschikt over het juiste rekeningnummer. De belastingdienst zal de teruggave dan ook niet kunnen terughalen. "…
In meer formele bewoordingen: Uitbetalingen die het gevolg zijn van een onjuiste aanwijzing door de belastingschuldige, blijven voor diens rekening (art. 7a Leidraad Invordering 2008). De ontvanger beroept zich in dat geval op het bevrijdende karakter van de (uit)betaling (art. 6:34 BW).
Is er dan echt niets te doen?
Gelukkig wel. Neem in ieder geval meteen contact op met de belastingdienst en laat het niet weken wachten. De belastingdienst zal dan nakijken aan wie is betaald. Als de betaling is gedaan aan een persoon die bij hen bekend staat als (fiscale partner) of indien betaald is aan de werkgever of curator dan stellen zij dat je met de betaling bent gebaat en zal verder niets worden ondernomen. Is dat niet het geval dan zal de belastingdienst in eerste instantie proberen te bemiddelen. Dit betekent dat ze (binnen 10 dagen) contact opnemen met degene die de teruggave heeft ontvangen met de mededeling dat de teruggave voor jou was bedoeld en verzoeken het geld (binnen 14 dagen) terug te storten naar de belastingdienst. De belastingdienst kan dit echter niet afdwingen. Dus als blijkt dat de betreffende persoon het geld niet wil terugstorten dan eindigt daarmee de bemiddeling door de belastingdienst. De belastingdienst zal dan aangeven dat je zelf het geld maar moet terughalen. Daartoe zullen zij de contactgegevens verstrekken van deze persoon. Je moet dan zelf verder contact opnemen en eventueel naar de rechter stappen op grond van onverschuldigde betaling dan wel onrechtmatige verrijking.
De Ombudsman heeft deze week bepaald dat de handelingswijze van de belastingdienst wat hem betreft acceptabel is en dat ook het verstrekken van persoonsgegevens te rechtvaardigen is.
Tips voor de belastingplichtige
- Zorg ervoor dat de belastingdienst steeds het juiste rekeningnummer heeft. Is voorheen altijd het rekeningnummer van je (ex-)partner gebruikt zorg er dan voor dat dit bij de belastingdienst wordt gewijzigd.
- Check het rekeningnummer dat is vermeld op de uitnodiging voor het doen van aangifte.
- Blijkt dat de teruggave is gestort op een verkeerd nummer neem dan meteen contact op met de belastingdienst.
De aanslag vermeldt het bankrekeningnummer waarop de teruggave wordt gestort. Momenteel is de teruggave vaak al gestort op het moment dat de belastingplichtige de aanslag ontvangt. Wellicht is het te overwegen de uitbetaling te vertragen en bijvoorbeeld te verrichten een paar dagen nadat de aanslag door de belastingplichtige is ontvangen. Dit geeft de belastingplichtige nog de tijd om te reageren. Uiteraard zijn de meeste belastingplichtigen gebaat bij een snelle uitbetaling. Vandaar de overweging om de termijn slechts een paar dagen te laten zijn. Hiermee kan de belastingplichtige uitbetaling dan nog voorkomen. Dit vereist wel snelle actie van de belastingplichtige maar deze kan altijd nog terugvallen op de huidige standaardprocedure. Tevens vereist het toegang van de betreffende belastingdienstmedewerker in de nodige systemen. Hier zal het grote probleem liggen. Zodra immers tot uitbetaling is besloten of de aanslag is aangemaakt dan wordt dit verzorgd door een andere eenheid binnen de belastingdienst. En hoe meer personen er bij betrokken zijn hoe langer de communicatie duurt. Het is dus maar een overweging. Maar zoals hiervoor al aangegeven draait het tegenwoordig allemaal om snelheid. Wij willen dat geld zo snel mogelijk wordt overgemaakt, maar we moeten dan wel rekening houden met een bepaalde foutmarge. Dus mijn verwachting is dat het huidige systeem niet snel zal worden gewijzigd.
Dat een en ander toch vervelend kan uitlopen blijkt uit het geval waarin de belastingplichtige niet meer in Nederland woonachtig was en ook niet beschikte over een Nederlandse bankrekening. Helaas kan een buitenlandse bankrekening ook niet in de aangifte worden vermeld en moet dit via een aparte procedure verlopen. Daarnaast duurt uitbetaling op een buitenlandse rekening vaak maanden langer dus werd besloten om het bankrekeningnummer van de werkgever te vermelden als rekeningnummer voor de teruggave. Dus zo kon het gebeuren dat de teruggave inderdaad werd gestort op het rekeningnummer van de werkgever. Echter, de werkgever was inmiddels failliet gegaan. De teruggave viel dus in de faillissementsboedel. De curator bevestigde de ontvangst van de teruggave en erkende ook dat deze voor de ex-werknemer was bestemd. Echter door het faillissement en de negatieve boedel zal de curator niet meer in staat zijn om de teruggave ooit nog door te sturen. Dus als je een rekeningnummer van een ander gebruikt, houd dan rekening met mogelijke gevolgen.
En wil je de belastingteruggave snel ontvangen, doe dan tijdig aangifte of verzoek een voorlopige teruggave.
